İbn Hurdâzbih ya da tam adıyla Ebü’l-Kāsım Ubeydullāh bin Abdillâh bin Hurdâzbih (d. 820 – ö. 912), günümüze kadar ulaşan Kitâbü'l-mesâlik ve'l-memâlik'in yazarı, bir Fars coğrafyacı ve 9. yüzyılın devlet kurumlarında çalışan üst düzey yöneticidir. Büyükbabası Hurdabe, bir Zerdüşt idi, ki Belh'li Bermekîler ailesinin çağrısı üzerine İslamı kabul etti. Babası Abdullah Abbasi Halifesi al-Maʾmun döneminde 816-17 yılları arasında Taberistan valisi idi.

İbn-i Hurdazbih, Horasan'da doğmuş gibi gözükür, fakat Bağdat'ta büyümüş, orada kültürlü bir eğitim ve müzik eğitimi almış ve babasının arkadaşı ünlü şarkıcı İshak Mavsilî tarafından, ona bir ömür boyu müziğe ilgi tutuşturulmuştur. Olgunlaştığı yaşa ulaştığı gün, Halifelik için önce Cebal'da ve sonraları Samarra ʾve Bağdat'ta ulak (barīd) veya posta ve haberalma görev müdürü olmuştur. Çok daha sonraki yaşamında, halifelere sohbet arkadaşlığı (nedim) yapmıştır.

 

Eserleri

Kitab-ül-Mesalik ve'l-Memalik

Adab al-samāʿ

Müzik dinleme görgü kitabı.

Ketāb jamharat ansāb al-fors wa’l-nawāqel

Fars seçeresi ve "sürgün ve yerleri değiştirilmiş halklar" üzerine yazılmış kitabı.

Ketāb al-ṭabīkò

Yemek pişirme kitabı.

Ketāb al-šarāb

İçecekler (şarap) hakkında kitap.

Ketāb al-lahw wa’l-malāhī

Müzik ve müzik aletleri üzerine yazılmış kitabı.

Ketāb al-anwāʾ

Doğan ve batan yıldızlar üzerine yazılmış kitabı.

Ketāb al nodamāʾ wa’l jolasāʾ

Sohbet arkadaşları üzerine yazılmış kitabı.

Ketāb al-kabīr fi’l-taʾrīḵ

Derleme ve Fars ve diğer ulusların kralları hakkında ayrıntılı bilgi içerir.